गोर्खाल्यान्ड : आगोभित्रको अर्को आगो

भारतीय गोर्खाहरूले जहिल्यै ‘भीरको चिन्डो उधो न उभो भारतीय संविधानअन्तर्गत दार्जिलिङ संसदीय क्षेत्र र डुबर्स इलाका समेटेर एउटा छुट्टै राज्यको माग फेरि प्रभावशाली ढंगमा माथि आयो । भारतका विभिन्न प्रान्त र विदेशमा बसेका दार्जिलिङ डुबर्सका रैथानेहरूले यस मागलाई अझै तीव्रता प्रदान गर्न विभिन्न प्रकारका जुलुसहरू निकाल्दैछन् । सामाजिक सञ्जाल मागको तर्क-वितर्कले विक्षिप्त छन् । दार्जिलिङ […]

पुरा पढ्नुहोस्
दार्जिलिङ भारत अधिनस्थ कसरी भयो ?

सन् १८१६ मा बृटिश शासकहरू र नेपाली शासकहरूबीच भएको सुगौली सन्धिबाट नेपालले गुमाएको दार्जिलिङ क्षेत्र यतिबेला निकै तनावमा छ । दशकौंदेखि दार्जिलिङका नेपाली भाषीहरू आफ्नो भाषाको अस्तित्वको लडाइँ लड्दै आएका छन् । दार्जिलिङका नेपालीहरूले सुगौली सन्धिको खारेजी माग गरेका छैनन् । दार्जिलिङलाई छुट्टै देश बनाउन माग गरेका छैनन् । उनीहरूले आपूmहरूको मातृभाषालाई संरक्षण गर्ने प्रयास मात्र […]

पुरा पढ्नुहोस्
स्वतन्त्र राष्ट्र भएर बाँच्ने हो भने …

३५ वर्षको उमेरमा, सन् १९५९ मा जब ली कुवान यु सिंगापुरको प्रधानमन्त्री भए, त्यतिखेर त्यहाँको प्रतिव्यक्ति आय चार सय डलर थियो । सन् १९९० मा त्यो १२ हजार नाघ्यो । सन् १९९९ मा उनले पदत्याग गर्दा त्यो २२ हजार डलर पुगेको थियो ।ली कुवान युले लेखेका छन्- सिंगापुर कुनै स्वाभाविक राज्य थिएन । त्यसको कुनै […]

पुरा पढ्नुहोस्
मैले आफ्नो जिन्दगीसँग खेलवाड गरेँ- मनीषा कोइराला

  एउटा चर्चित भनाइ छ– जिन्दगी भनेको आकस्मिक घटनाहरूको संगालो हो। जतिबेला हामी कुनै रंगीन योजना बुन्नमा मग्न हुन्छौं, त्यही बेला ‘स्पिड–ब्रेकर’ झैं हाम्रो जिन्दगीको रफ्तार रोक्न आइपुग्छन्, ती घटना। हामीलाई पूर्वतयारीको मौकासम्म नदिई आउने यस्ता घटनाले नै हाम्रो जिन्दगीलाई नाजुक बनाउँछ। र, सुन्दर पनि। साथीहरू, करिब २०–२५ वर्षअघि मैले यस्तो जिन्दगी बाँचेँ, जुन धेरैले […]

पुरा पढ्नुहोस्
पर्यटकीय गन्तव्य बाली द्वीप र नेपालको नियति

दक्षिण-पूर्वी एसियाको एक प्रभावी राष्ट्र हो इन्डोनेसिया । नेपालको इन्डोनेसियासँग २५ डिसेम्बर १९६० मा राजदूतस्तरमा दौत्य सम्बन्ध रहन गयो । नेपाल र इन्डोनेसियाबीचको सम्बन्ध दक्षिण-दक्षिण सहयोगको भावनाबाट प्रेरित भएको र तेस्रो-विश्वप्रति दुवैको मिल्दोजुल्दो धारणा रहेको देख्न सकिन्छ । पञ्चशीलको जग इन्डोनेसियाबाट—अफ्रो-एसियाली राष्ट्रहरूको सन् १९५५ को वाङडुङ-सम्मेलनले विश्व रंगमञ्चमा इन्डोनेसियाको परिचयलाई उचाइमा पुर्‍यायो, जसमा चीन, भारत […]

पुरा पढ्नुहोस्
हत्केलामा ज्यान

माइला पाख्रिन भीरमा मह निकाल्न जाँदै थिए । उनले टेकिरहेको भर्‍याङ बाँसको चोयाबाट बनाइएको थियो । त्यो पनि यसपालि बनाइएको होइन । धूवाँ लागेको पुरानो भर्‍याङलाई अघिल्लो रातभरि पानीमा भिजाइएको थियो । त्यही चोयाको लट्ठामा काठका डन्डी दुईतिर घुसाएर खुट्किला बनाइएको भर्‍याङ (स्थानीय भाषामा पर्‍याङ)ले थेगेको छ उनलाई । भीरमा चढ्दा जुत्ताचप्पल लगाउने कुरै भएन […]

पुरा पढ्नुहोस्
चुनाव स्मृति : सत्ताइस भोट

कुन चाहिँ साइँदुवाले उक्साइदिएछ कुन्नि, बाउले प्रधानपञ्चको चुनाव लड्ने भए । राजनीतिक पृष्ठभूमिका नाममा उनीसँग पञ्चायतकी आमा तुलसी गिरी, महापञ्च सूर्यबहादुर थापा र चर्चित पञ्च जोगमेहर श्रेष्ठसँग ‘पटक-पटक’ भेटेको र उनीहरूसँग राम्रो चिनजान भएको ‘गफ’ बाहेक केही थिएन । गफ किन भनेको भने पछि धेरथोर राजनीतिक चेतना हासिल गरेपछि मेरो व्यक्तिगत आयोगले सत्य निरूपण गर्दा […]

पुरा पढ्नुहोस्
म यस कारण महिलावादी भएँ

‘महिलावादी’ शब्द प्रयोगकर्तामा असुरक्षाको भावना लुकेको हुन्छ भन्ने मैले ठानेको थिएँ। किनकि, यसो गर्दा प्रयोगकर्ता महिलाले म पुरुषको दाँजोमा बराबर छु भनेर तर्क गर्नुपर्ने भयो। म पुरुषजत्तिकै चलाख वा साहसी छु भनेर कराउनुपर्ने भयो। मलाई लाग्थ्यो, तपाईं पुरुष जत्तिकै सक्षम भइदिएको भए त्यो कुरा तपाईंले बारम्बार भनिरहन आवश्यकै पर्दैन। त्यसैले ‘महिलावादी’ शब्दमै असुरक्षाको गन्ध आउँछ […]

पुरा पढ्नुहोस्
सुन्दरताको आडमा मौलाउँदो अपराध

जसरी कमिला वा झिंगाहरू मह(हनी) खान पाइने लोभले फस्छन्, त्यसरी नै अधिकांश पुरुष सुन्दर महिलातिर चुम्बकले तानेझैँ तानिन्छन् । महिलाले ‘ग्रिन सिग्नल’ मात्रै दिनुपर्छ, अघिपछि केही नहेरी उनीहरू हाम्फालिहाल्छन् । राम्री केटीले प्रेमजालमा पारेर वा यौनका लागि आमन्त्रण दिएर फसाउने अपराधलाई प्रहरीहरू ‘हनी ट्रयापिङ’ भन्छन् । ‘इजी मनी’का लागि अपराधको यो शैली काठमाडौं भित्रिएको छ,’ नेपाल प्रहरी केन्द्रीय […]

पुरा पढ्नुहोस्
डरको दस्तावेज हुँदैन, डरको वातावरण हुन्छ

जब मुलुकमा सङ्कटकाल छैन भनेर कसैले भन्छ भने मेरो एउटै उत्तर हुने गर्छ– सत्ताको आतङ्क र बर्बरताको अन्तिम मापक सङ्कटकाल मात्र होइन । डराउन दिने अरु पनि सयौँ तरिका छन्, जुन सङ्कटकालमा थिएनन् । सत्ताले सबैलाई डराउन दिँदैन, उनीहरुलाई मात्र डराउन दिन्छ, जोसँग सत्तालाई डर लाग्छ । तिनै मानिसहरुको वरपर एउटा यस्तो वातावरण निर्माण गरिन्छ, जसले […]

पुरा पढ्नुहोस्