कसरी रोक्ने हिंसाको राजनीति ?

विगत सातदशकको नेपाली इतिहासको विशेषता भनेको हरेक १० वर्षमा मुलुकमा राजनीतिक संकट दोहोरिने गरेको छ । पछिल्लो समयमा राजनीतिक शक्तिबीच बढ्दै गएको ध्रुवीकरण, उक्त ध्रुवीकरणमा अन्तर्निहित भूराजनीतिक आयाम र आम चुनाव बहिस्कारको आह्वान गरेको समूहले तीव्र पारेको हिंसात्मक गतिविधिले मुलुक अब नयाँ संकटतर्फ अगाडि बढ्ने संकेत गर्छ । नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ को नेतृत्वमा रहेको नेपाल […]

पुरा पढ्नुहोस्
चुनावमा दुस्प्रचार

युनिभर्सिटी अफ म्यासाच्युसेटस्का राजनीतिशास्त्रका एसोसिएट प्रोफेसर मेरिडिथ रोल्फले नागरिकको राजनीतिक सहभागिताबारे दिलचस्पीपूर्ण पुस्तक लेखिन् । ‘भोटर टर्न आउट’ शीर्षक दिएर सन् २०१२ मा प्रकाशित पुस्तकमा रोल्फले अमेरिकाको राजनीतिक तथा ऐतिहासिक न्यारेटिभमा मताधिकार र अमेरिकी नागरिकबीचको अन्तरसम्बन्धबारे चर्चा गरेकी छिन् । उनले पुस्तकमा लेखेकी छन्, ‘स्कुलमा पढ्ने अमेरिकी बालबालिकालाई अमेरिकाको जन्म मताधिकारको लडाइँबाट भएको हो भनेर […]

पुरा पढ्नुहोस्
गफले होइन, कामले समृद्धि !

मोही माग्ने ढुंग्रो लुकाउने ! पहिलो चरणको प्रदेश र प्रतिनिधिसभा चुनावको मतदान तीन दिनपछि आइतबार हुँदैछ। राजनीतिक पार्टीहरूले पहिलो मात्र होइन, दोस्रो चरण (मंसिर २१) को निर्वाचननिम्ति पनि घोषणापत्र प्रकाशन गरिसकेका छन्। तर कांग्रेस, एमाले र माओवादी, विवेकशील साझालगायत मधेसी दलहरूलगायत सबैले घोषणापत्रमा समृद्धिका ठूलाठूला योजनाहरू अगाडि सारेका छन्। यसै विषयमा मनमा कुरा खेलिरहेको बेला […]

पुरा पढ्नुहोस्
विषादी नियन्त्रण किन हुँदैन

विषादीबाट क्यान्सर, किड्नी तथा कलेजो खराबी, नसा तथा प्रजनन समस्या जस्ता खतरानक रोग लाग्ने विषादी विज्ञहरू बताउँछन् । यसरी जनस्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम सिर्जना गर्ने विषादीबारे नेपालमा सार्वजनिक गहन छलफल (डिस्कोर्स) नै हुँदैन । यो विषयमा डिस्कोर्स नहुँदा त्यस्ता रोगको जोखिम उच्च भएको अनुमान लगाउन सकिन्छ । सन् १९५२ मा औलो उन्मूलन प्रयोजनको लागि अमेरिकी विकास […]

पुरा पढ्नुहोस्
चुनावअघि र पछिका चुनौती

शुक्रबार रोल्पामा माओवादीका चुनावी उम्मेदवार र नुवाकोटमा कांग्रेसका उम्मेदवारलाई लक्षित गरेर बम आक्रमण भएको छ । प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभाका उम्मेदवारलाई ताकेर आक्रमण सुरु भएपछि सरकारले यसअघि नै निर्वाचन सुरक्षाको चुनौती नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेतृत्वको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीलाई ठहर गरेको छ । ०५६ को निर्वाचनमा पनि उनै विप्लव यस्तै आक्रमणको निशाना बनाउने अभियानका जिम्मेवार सदस्य थिए […]

पुरा पढ्नुहोस्
सगरमाथाफेदीका मतदाताको चिन्ता

मोही माग्ने ढुंग्रो लुकाउने ! संसारमै सबैभन्दा बढी उचाइमा रहेको भनेर गिनिजबुकमा रेकर्ड भएको चर्चित होटेल एभरेस्टमा हेलिकोप्टर चढेर ब्रेकफास्ट खान पुगेका प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवासँग भेट्न पाइएन । पाठकलाई लाग्दो हो, गफ दियो ! स्तम्भकार पनि त्यतिबेला सोलुखुम्बु जिल्लाको खुम्बु क्षेत्रमै थियो र अघिल्लो दिन मात्र नाम्चेबजारबाट विश्वविख्यात होटेल हेर्न पुगेको थियो । प्रधानमन्त्रीसँग जम्काभेट […]

पुरा पढ्नुहोस्
दुख्नुपर्छ, नदुखे बर्बाद हुन्छ

आफ्ना प्रिय व्यक्ति बितेपछि उन÷उसको सम्झनामा वरपीपल रोप्नुको अर्थ हो दुखाइलाई शक्तिमा बदल्नु ।केही समयअघि एक आफन्तका एक्लो छोराले जीवन त्यागे । सम्पन्न परिवारका उनी पढाइमा पोख्त त थिए नै, सोही कारण अमेरिकामा छात्रवृत्ति पाएर केही समयअघि मात्र पढ्न त्यहाँ पुगेका थिए । ती बाबुको मृत्युले म अहिले विचलित छु । मनमा तर्कना आउँछन्- मथिंगल […]

पुरा पढ्नुहोस्
चुनावी गठबन्धन : स्वतन्त्र मताधिकारको अपहरण

संसदीय व्यवस्थामा निर्वाचनअघि गरिने चुनावी गठबन्धन स्वस्थ र पूर्ण प्रजातान्त्रिक संस्कार हैन । सबै पार्टीहरूले आआफ्नो सामथ्र्यअनुसार स्वस्थ र पूर्ण प्रतिस्पर्धात्मक वातावरणमा चुनावमा भाग लिइसकेपछि कुनै पार्टीको पनि बहुमत नआएको अवस्थामा कोयेलिसनमा सरकार बनाउने कुरा त बाँकी नै थियो र त्यो स्वाभाविक पनि हुन्थ्यो । त्यसो गर्दा जनतालाई उत्तर दिने ठाउँ पनि हुन्थ्यो । तर […]

पुरा पढ्नुहोस्
महिलाः जागिरमा बढ्दै, राजनीतिमा घट्दै !

मंसिर २१ गते सम्पन्न हुने दोस्रो चरणको प्रदेश र प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि प्रत्यक्षतर्फ ७ प्रतिशत महिलाको उम्मेदवारी परेको छ । निर्वाचन आयोगका अनुसार ४५ जिल्लाका प्रतिनिधिसभातर्फ १ सय २८ र प्रदेशसभातर्फ २ सय ५६ निर्वाचन क्षेत्रका लागि जम्मा ४ हजार ७ सय ८ जनाले आफ्नो मनोनयन दर्ता गराएका छन् । प्रतिनिधिसभातर्फ १ हजार ७ सय […]

पुरा पढ्नुहोस्
वाम एकताको निरर्थक गफ

नेताहरूमा कार्यकर्तासामु झुट बोलेर ठूलो शक्तिको रूपमा प्रकट हुने र पछि नांगिएर निस्क्रिय हुने प्रवृत्ति निहित छ पुष्पलाल श्रेष्ठ, मनमोहन अधिकारी, तुलसीलाल अमात्य आदिका प्रयासबाट कलकत्ताको भवानीपुरमा ‘नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी’ को पहिलो सातदिने सम्मेलन भएको थियो । त्यो सम्मेलनभन्दा पहिले पुष्पलाल श्रेष्ठले माक्र्सवादसम्बन्धी केही पुस्तक अंग्रेजीबाट नेपालीमा अनुवाद गरिसकेका थिए । त्यसैक्रममा चीनका महान् नेता […]

पुरा पढ्नुहोस्
उपभोक्तावादभित्र मानवतावादको खोजी

उत्पादन, कारोबार, व्यापार गरेबापतको नाफालाई ऐतिहासिक धर्मशास्त्रदेखि हालसम्मका सबै व्यवस्थाले स्वीकार गरेको पाइन्छ । यसको प्रवद्र्धनमा विश्वव्यापीदेखि स्थानीय स्तरसम्मका शासकीय प्रणाली दत्तचित्त छन् । कुनै पनि उत्पादनको अन्तिम प्रयोगकर्ता उपभोक्ता हुन् । बजारको मूल केन्द्रबिन्दु भनेको पनि उपभोक्ता नै हो । वस्तु तथा सेवा उपभोक्ताको चाहनाअनुसारको हुन बाञ्छनीय छ । उपभोक्ताको चाहनाअनुसारको वस्तु तथा सेवा […]

पुरा पढ्नुहोस्
Scroll Up